โครงการพัฒนากลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวง บ้านกุดใส้จ่อ ต.กุดใส้จ่อ อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม หลักสูตรสัตวศาสตร์ คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

“หนึ่งหลักสูตรหนึ่งชุมชน มมส”
โครงการพัฒนากลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวง บ้านกุดใส้จ่อ ต.กุดใส้จ่อ อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม
หลักสูตรสัตวศาสตร์ คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ณ ต.กุดใส้จ่อ อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม

จากศึกสามโบกถึงชุมชนบ้านกุดไส้จ่อ ลานหน้าบ้านหลายหลังคลาคล่ำไปด้วยลำไม้ไผ่ขนาดเขื่อง กองเรียงอย่างเป็นระเบียบ อาชีพเสริมของที่นี่มีหลายอาชีพด้วยกัน หนึ่งในนั้น คือ “การสานสุ่มไก่” คล้ายเป็นท่วงทำนองของฐานชุมชนในการประกอบอาชีพเลี้ยงสัตว์นานาพันธุ์ กระทั่งสัตว์ปีกหลายชนิด ที่ส่งต่อมายังเรื่องราวของ “ไก่งวง” หนึ่งในอาชีพที่เตรียมจัดทัพเดินทาง
.
“ไก่งวง” อาจมองว่าเป็นสัตว์ที่ห่างไกลจากบริบทชุมชนในแผ่นดินนี้ ด้วยเป็นสัตว์ที่มาจากต่างประเทศ ทว่า ข้อมูลจากกลุ่มผู้เลี้ยงไก่งวงตำบลกุดไส้จ่อ ไก่ชนิดนี้ คือ สัตว์เศรษฐกิจอีกประเภทที่มีความน่าสนใจและน่าศึกษา โดยพื้นที่หลักๆ คือ อำเภอวาปีปทุมและอำเภอกันทรวิชัย ในส่วนของกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวง บ้านกุดไส้จ่อ อำเภอกันทรวิชัย ได้เริ่มต้นขึ้นในปี พ.ศ. 2557 จากงบพัฒนาจังหวัด ที่ส่งเสริมให้มีการเลี้ยงไก่งวงเป็นอาชีพเสริม มีสมาชิกเข้าร่วมโครงการทั้งสิ้น 15 ราย เมื่อรวมกับการขยายผลอีก 15 ราย จึงมีผู้เลี้ยงไก่งวง 30 ราย ต่อมาในปี พ.ศ. 2558 พื้นที่ตำบลกุดไส้จ่อได้รับงบพัฒนาจังหวัด ขยายผลอีก 20 ราย จากจำนวน 100 รายทั่วจังหวัดมหาสารคาม กระทั่งปี พ.ศ. 2559 งบพัฒนาจังหวัดสนับสนุนสมาชิกผู้เลี้ยงไก่งวงทั้งจังหวัด 130 ราย ส่งเสริมมาที่ตำบลกุดไส้จ่อ 12 ราย นอกจากนี้ยังรวมถึงเกษตรกรในพื้นที่ที่เลี้ยงโดยไม่ได้เข้าร่วมโครงการอีกประมาณ 20 ราย และมีทีท่าว่าจะขยายจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ
.
จากคำบอกเล่าของเกษตรกร อาชีพการเลี้ยงไก่งวงเป็นอาชีพที่มีคนรู้จักน้อย โดยไก่งวงที่เลี้ยงกัน จะมีหลักๆ อยู่ คือ ไก่งวงพันธุ์เบลท์สวิลล์ สมอลไวท์ และพันธุ์อเมริกันบรอยซ์ น้ำหนักประมาณ 5-15 กิโลกรัม อาหารไก่งวงคือหญ้าสับ มันสำปะหลังแห้งบด กล้วยสับ รำ และแมลง อายุฟักประมาณ 30 วัน จะมีพ่อค้าจากท่าตูม จากหนองคาย เข้ามารับซื้อ โดยทางกลุ่มมีการนัดหมายจำหน่ายไก่งวงตามที่ตกลงกัน ปริมาณจะอาศัยการรวบรวมจากสมาชิกภายในกลุ่ม และต้องเป็นไก่งวงที่มีอายุมากกว่า 5 เดือน กระทั่งช่วงเวลานี้ เรื่องราวของไก่งวง ยืนยันอุปสงค์ได้จากคำบอกเล่าของกลุ่มเกษตรกรที่ว่า “จำนวนไก่งวงที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด”
.
ในเช้าวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2559 กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวงตำบลกุดไส้จ่อเดินทางมาถึงสถานที่ฝึกอบรมโดยพร้อมเพรียง มีทั้งผู้เลี้ยงรายเก่า รายใหม่ กระทั่งผู้ที่ยังไม่ได้เลี้ยง โดยโครงการในวันนี้ คือ “โครงการพัฒนากลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวง บ้านกุดไส้จ่อ ต.กุดใส้จ่อ อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม” โดยวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อศึกษาบริบทการเลี้ยงไก่งวงของกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวง บ้านกุดไส้จ่อ ตำบลกุดไส้จ่อ อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม 2. เพื่อพัฒนาระบบการผลิตและการผสมเทียมไก่งวงของกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวง บ้านกุดไส้จ่อ ตำบลกุดไส้จ่อ อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม และ 3. เพื่อพัฒนาระบบการผลิตอาหารต้นทุนต่ำสำหรับการเลี้ยงไก่งวงของกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวง บ้านกุดไส้จ่อ ตำบลกุดไส้จ่อ อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม
.
ท่านรองศาสตราจารย์ ดร.อาณัติ จันทร์ถิระติกุล อาจารย์ผู้รับผิดชอบโครงการ ได้กล่าวว่า “กิจกรรมในวันนี้ คือ ศึกษาบริบทการเลี้ยงไก่งวงของเกษตรกร การจัดระบบการเลี้ยงไก่งวงของกลุ่มเกษตรกร แลกเปลี่ยนเรียนรู้ข้อมูลเกี่ยวกับการเลี้ยงไก่งวงในชุมชน และการเลี้ยงไก่งวงในหลักทางวิชาการ และโครงการในวันหน้าจะเป็นกิจกรรมการให้ความรู้เรื่องการผสมเทียมไก่งวงและการผสมอาหารที่เหมาะสมกับไก่งวง โดยมีคณาจารย์ของสาขาวิชาและนิสิตสาขาสัตวศาสตร์ ชั้นปีที่ 1 และ 4 เข้ามาเรียนรู้และช่วยขับเคลื่อนโครงการ นอกจากนี้ก็มีเครือข่ายความร่วมมือ จาก “ศูนย์วิจัยและพัฒนาพันธุ์สัตว์อินทรีย์” และ “ปศุสัตว์กันทรวิชัย” เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้”
.
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ดวงนภา พรมเกตุ ประธานกรรมการบริหารหลักสูตร ได้กล่าวเปิดโครงการไว้ว่า “เอาภาษาบ้านเฮาเลยนะคะ เพราะว่าเป็นคนอุบลฯ ถามว่าเป็นคนแถวนี้บ่ น่าจะแถวนี้เนาะค่ะ เพราะว่าเป็นลูกเป็นหลานเนาะ มาอยู่สารคามได้ห้าหกปีแล้ว ก่อนอื่นขอกราบสวัสดีพ่อแม่พี่น้องทุกคนนะคะ ตอนนี้สาขาสัตวศาสตร์ คณะเทคโนฯ มมส ของเฮา พยายามที่จะเข้ามา เขาเอิ้นว่า มาคุยกัน มาขอความฮู่จากพ่อแม่พี่น้อง แล้วกะแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น แลกเปลี่ยนความฮู่กัน จั่งใด๋ ขอฝากเนื้อฝากโตไว้กับทุกท่าน กะถือว่า พ่อแม่พี่น้องกะเป็นครูของเฮาคนหนึ่ง เฮาเคยสอนแต่ยุในห้องเรียน แต่เฮาบ่เคยปฏิบัติจริง บางครั้ง บางเรื่อง อาจสิสู้พ่อแม่พี่น้องบ่ได้ด้วยซ้ำ จั่งใด๋กะขอแลกเปลี่ยนความฮู่ เพื่อซ่อยกันพัฒนาการเลี้ยงไก่งวงของเฮา ให้มันพัฒนาไปเรื่อยๆ ให้มันเป็นอาชีพที่มั่นคงได้ นะคะ…”
.
ในส่วนของตัวแทนกลุ่มผู้เลี้ยงไก่งวง ดาบตำรวจบุญเกิด ทองศิริ หัวหน้ากลุ่มได้กล่าวว่า “สำหรับวันนี้รู้สึกยินดีเป็นอย่างยิ่ง ที่ทางมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้มอบความไว้วางใจให้กลุ่มของผมเป็นกลุ่มเหมือนกับการนำร่อง กลุ่มที่เข้มแข็ง และมาถ่ายทอดความรู้ในเรื่องต่างๆ ดังที่อาจารย์ได้กล่าวไปเมื่อสักครู่ ตามปกตินะครับ เมื่อก่อนเราอาจจะคิดว่า มหาวิทยาลัยก็คือให้ความรู้กับบุคลากรเพื่อที่จะไปทำงานในประเทศ แต่ตอนนี้ไม่ใช่นะครับ ตอนนี้ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยหลักของประเทศเราเนี่ย ให้ความรู้กับเกษตรกรในเรื่องต่างๆ ที่ร้องขอมา นับว่า การที่ท่านอาจารย์ได้มาในวันนี้ ประโยชน์สูงสุดย่อมเกิดกับเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่งวงของจังหวัดมหาสารคามที่ยั่งยืนต่อไปในอนาคต…”
.
นี่คือภาพการเคลื่อนโครงการเล็กๆ ที่น่าภาคภูมิใจของสถาบันและชุมชน ฐานะผู้สังเกตการณ์การขับเคลื่อนโครงการ บางครั้งก็อดที่จะนึกถึงฐานของการใช้ชีวิตแสนธรรมดา ที่มีเวลาพอได้ยิ้ม มีเวลามากพอที่จะสร้างสรรค์เทคโนโลยี สร้างสรรค์ศิลปะ สร้างสรรค์วัฒนธรรม สร้างสรรค์ประเพณีที่มีรากเหง้าเผ่าชาติพันธุ์ กระทั่งวิวัฒน์ต่อภาวะการเปลี่ยนแปลงทางสังคม หลายครั้งเราหลงลืมวิถีอันเรียบง่าย เพลินกับมายาคติของสังคมบริโภค ลืมความธรรมดาในวิถีของการดำรงอยู่ด้วยปัจจัยสี่ อาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรค อันเป็นฐานความมั่นคงในการเดินทางของชุมชน อย่างโครงการและเรื่องเล่าเหล่านี้ ล้วนเป็นส่วนหนึ่งในเรื่องราวอาหารอันแสนธรรมดาที่เกี่ยวร้อยกับเรื่องราวอื่นๆ ที่ได้สร้างคุณค่าให้กับปศุสัตว์ ให้กับเกษตรกร บนวิถีแลกเปลี่ยนในสังคม
.13497686_1112023035521335_6176693292246660403_o 13482905_1112023088854663_1304859842839639572_o 13517657_1112022898854682_8362193889912352468_o 13503000_1112022872188018_2101729197766862242_o 13458697_1112022545521384_193797836550754463_o 13497830_1112022445521394_6049226579014032645_o 13443156_1112022358854736_114649927070615166_o 13443205_1112022278854744_6341015855567108721_o 13503073_1112022215521417_3166096668323514367_o 13497542_1112022182188087_3501183303532540956_o 13490703_1112022128854759_2980360108381561594_o 13483239_1112022078854764_1046578379961007589_o 13517414_1112022035521435_6659262905751547228_o 13482968_1112021758854796_3204758187096696381_o 13490806_1112021898854782_2449021510698402713_o 13490761_1112021672188138_3330169238533055221_o

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *